E-WASTE

Antwerpen is spil in illegaal afvaltransport

· De Standaard

· zaterdag 07 februari 2009

· Auteur: Pieter Lesaffer

ANTWERPEN/ACCRA - Onder het mom van tweehandsgoederen vertrekken in de Antwerpse haven containers met afgedankte elektronica naar de derde wereld. Onder meer naar Ghana, waar kinderen die computers en tv's in mensonwaardige omstandigheden uit elkaar halen.

Agbogbloshie is voor ons een bijna onuitspreekbaar woord. Maar in de Ghanese hoofdstad Accra is die plek het symbool geworden voor de dumping van elektronisch afval in de derde wereld. Op die stortplaats liggen hopen afgedankte tv's, beeldschermen, computers en ijskasten. Kinderen verbranden er de pvc-kabels om het beetje koper dat erin zit, te verkopen. In een gammele ketel smelten ze het lood dat ze uit afgedankte batterijen hebben gehaald. De ondergrond is er zwaar vervuild en de gezondheid van de kinderen zwaar aangetast.

Een deel van dat elektronisch afval ('e-waste') komt via de haven van Antwerpen het West-Afrikaanse land binnen. Dat bevestigt zowel de douane als de federale milieu-inspectie. Zij zien e-waste als een steeds belangrijker wordend probleem. Op elk schip dat vanuit Antwerpen naar West-Afrika vertrekt, zouden wel enkele containers staan die officieel met tweedehandsgoederen gevuld zijn, maar waarvan minstens een deel van die apparaten gewoon niet meer werkt. Die elektronica belandt in Agbogbloshie en op andere dumpingplaatsen.

Het vervoer van afval naar de derde wereld is internationaal verboden, maar de controle in ons land is vrij beperkt. Voor de Belgische havens zijn er slechts twee federale en twee Vlaamse milieu-inspecteurs. En ook de douane moet verdachte containers met lede ogen zien vertrekken. Vaak worden de officiële aangiften voor dergelijke containers pas heel laat ingediend, waardoor er geen tijd meer is om te controleren.

Via welke circuits in Europa de afgedankte apparaten in die containers geraken, is voorlopig een blinde vlek. Handelaars in Ghana laten verstaan dat zij hun apparaten per container aankopen, en er het niet-werkend gedeelte maar bij nemen. Hoe groot dat aandeel is, varieert volgens hen nogal. Volgens een heel ruwe schatting van de Europese Commissie werkt 25 tot 75 procent van de elektronica die naar Afrika wordt geëxporteerd, niet.

In ons land wil Vlaams parlementslid Rudi Daems (Groen!) het thema op de agenda zetten. Hij heeft een werkbezoek aan Ghana gebracht en pleit voor een strikter beleid. Greenpeace heeft de problematiek van e-waste vorig jaar al met succes in Nederland aangekaart. De haven van Rotterdam kijkt sindsdien strenger toe op e-waste, waardoor de problematiek zich naar Antwerpen lijkt te verplaatsen. Daems wil dat er in België meer milieu-inspecteurs komen.

Bekijk de artikels  in De Standaard                                                            Bekijk het verslag van Vlaams parlementslid Rudi Daems

Bekijk de Vranckx  reportage van Jan Holderbeke                                 Bekijk het filmpje van Greenpeace

Bekijk de fotoreportage van Mine Dalemans

Tijdens zijn verblijf in Ghana heeft Pieter het werkbezoek voorbereid van een delegatie bestaande uit Vlaams parlementslid Rudi Daems, een ploeg van de VRT en De Standaard naar aanleiding van de dumping van ons elektronisch afval in West-Afrika.